نبود تاب آوری لازم در رودخانههای خوزستان در برابر طغیان
به گزارش، علی محمد آخوندعلی دوشنبه در دوازدهمین کنفرانس بین المللی مهندسی رودخانه در اهواز گفت : رودخانه میتواند مخزنی طبیعی برای کنترل سیل باشد، ولی با توجه به وجود حجم بالای رسوبات، با بالاآمدن سطح آب، شهرها و روستاها با مشکل آب گرفتگی مواجه میشوند.
وی با اشاره به مطالعههای انجام شده بر روری رودخانههای خوزستان و برخی استانهای کشور گفت: تعریض رودخانه و برداشت رسوبات آنها به دلیل هزینههای بسیار در عمل امکان پدیر نیست، ولی با توجه به پدیدههای طبیعی از جمله الگوگیری از تالابها میتوان برای کنترل و آرام سازی دبی سیل استفاده کرد.
سرپرست دانشگاه چمران اهواز گفت: در سال ۹۵، خروجی سد دز به حدود پنج هزار مترمکعب افزایش یافت و این در حالی بود که با دبی سه هزار و ۲۰۰ مترمکعب بر ثانیه در رودخانه کارون، سیل گسترده در اهواز رقم میخورد که به دلیل آرام گرفتن این دبی در تالاب بامدژ، این حجم آب به صورت کنترل شده از کارون عبور کرد.
وی افزود: بهره گیری از ایجاد تالابهای طبیعی و مصنوعی بر روی رودخانهها و خارج آنها برای کنترل و آرام سازی سیلها میتواند مانع از تکرار سیل در سالهای آینده شود.
آخوندعلی ادامه داد: سد گتوند در سال ۹۸ بالغ بر ۱۰ میلیارد مترمکعب آب را کنترل کرد و نقش مهمی در کاهش خسارتهای سیل به پایین دست داشت، اما به جای استفاده از این مخزن برای جبران کم آبی، از این منبع برای تولید برق استفاده شد.
وی گفت: سدهای خوزستان از جمله دز، کرخه، گتوند و کارون بخش مهمی از سیل ۹۸ را مهار کردند و اگر این سدها نبود خوزستان را در آن سال آب میبرد.
استاد تمام گروه هیدرولوژی و منابع آب با بیان اینکه ریزشهای جوی در سالهای اخیر تغییر چندانی نسبت به آمارهای بلندمدت نکرده است گفت: اگر چه تغییر مقطعی بارشها موجب شده تا برخی از ادعای شکست آبی کشور یاد کنند، ولی به عنوان کارشناس این رشته این ادعا را نادرست میدانم چرا که این شرایط همواره در دورههای بلندمدت تکرارپذیر بوده است.
وی گفت: مصرف آب در بالادست، توسعه کشاورزی و همچنین افزایش احداث سدها و بندها بر روی رودخانه عامل اصلی تغییر وضعیت رودخانهها بوده است.
آخوندعلی با بیان اینکه همواره ترسالی و خشکسالی بر اساس مطالعات دقیق علمی تکرار پذیر بوده است افزود: اهواز در سیل ۹۸ با دبی سه هزار و ۲۰۰ مترمکعب بر ثانیه از کارون و ورود آب به مناطق شهری مواجه شد و این در حالی است که در شرایط عادی کارون باید توان عبور چندین برابر این حجم آب را میداشت، ولی به دلیل رسوب ظرفیت عبور دبی این رودخانه کاهش یافته است.
وی گفت: کاهش ۳۰ درصد آورد کارون و ۵۰ درصدی کرخه برای جلگه ناشی از توسعه در بالادست رودخانه هاست چرا که ریزشهای جوی تغیبر چندانی نداشته است.
سرپرست دانشگاه چمران اهواز با بیان اینکه مشکل رودخانههای کارون و کرخه به دلیل مدیریت ناصحیح آب و افزایش توسعه در بالادست است گفت: افزایش ۷۰ تا ۹۰ درصدی رسوباتی ریزدانه موجب کاهش ظرفیت رودخانههای استان شده است ضمن اینکه حذف پوشش گیاهی و افزایش شهرسازی موجب شده تا نفوذپذیری آب در خاک کم شود و این موجب افزایش روان آب در جلگه شده است.
بیشتر بخوانید : انتقاد معاون رئیس جمهور از مدیریت نادرست آب در کشور
دوازدهمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه که از دوشنبه چهارم بهمن ماه آغاز شده تا ۶ بهمن در شهر اهواز به صورت حضوری و مجازی ادامه دارد.
